Cạnh tranh độc quyền trong nền kinh tế thị trường

Cạnh tranh độc quyền là trạng thái thị trường có mức độ cạnh tranh cao giữa các công ty kinh doanh những loại hàng hóa tương tự. Bản chất loại hình thức cạnh tranh này cho phép các công ty tạo ra lợi nhuận nhưng đòi hỏi phải có sự đổi mới để làm như thế. Khi tìm hiểu về khái niệm này, nó sẽ giúp bạn hiểu rõ hơn thông tin về các thành phần chính của:

• Nền kinh tế vi mô
• Cách thức hoạt động của thị trường kinh tế.

I. Tìm hiểu về khái niệm Cạnh tranh độc quyền

• Cạnh tranh độc quyền hay còn được gọi là Monopolistic Competition.
• Đây là một cấu trúc thị trường trong đó có nhiều người bán/công ty cung cấp các sản phẩm tương tự nhưng không hoàn toàn giống nhau.
• Do đó, các sản phẩm có khả năng thay thế cho nhau ở một mức độ nhất định. Tuy vậy, vẫn có sự khác biệt về thương hiệu, kiểu dáng, chất lượng, dịch vụ khách hàng, …
• Các công ty trong thị trường cạnh tranh độc quyền thường cố gắng tạo sự khác biệt cho sản phẩm của mình. Và từ đó thu hút nhiều khách hàng hơn.

II. Những đặc điểm của thị trường cạnh tranh độc quyền:

Các doanh nghiệp/công ty trong một cuộc cạnh tranh độc quyền thường tạo ra lợi nhuận kinh tế trong ngắn hạn. Nhưng về lâu dài, họ không tạo ra lợi nhuận kinh tế nào. Và đó cũng chính là kết quả của sự tự do gia nhập và thoát khỏi ngành. Bởi lợi nhuận kinh tế tồn tại trong ngắn hạn thu hút những người mới tham gia. Cuối cùng dẫn đến tăng cạnh tranh, giá thấp hơn và sản lượng cao. Dưới đây là một số những đặc điểm cơ bản của thị trường cạnh tranh độc quyền do Andrews tổng hợp:

1. Thường có nhiều doanh nghiệp/Nhà bán tham gia:

• Trong cạnh tranh độc quyền, không một công ty hay doanh nghiệp nào có thể chiếm độc quyền thị trường.
• Tức là, nhiều công ty có thể tham gia thị trường và tất cả các brand đều có thể cạnh tranh để giành thị phần.
• Các công ty không cần phải cân nhắc xem quyết định của họ ảnh hưởng đến đối thủ cạnh tranh như thế nào
• Mỗi công ty có thể hoạt động mà không sợ cạnh tranh gia tăng. Tuy nhiên, số lượng doanh nghiệp có thể không quá nhiều.

2. Sản phẩm khác biệt:

• Các doanh nghiệp cung cấp các sản phẩm tương tự nhau nhưng không hoàn toàn giống nhau.
• Họ sẽ thiết kế để tạo ra sự khác biệt về thương hiệu, kiểu dáng, chất lượng, dịch vụ khách hàng,.. cho các sản phẩm của mình

3. Các công ty dễ dàng gia nhập và rời khỏi thị trường:

• Một đặc điểm nổi bật của cạnh tranh độc quyền chính là rào cản gia nhập và rời khỏi thị trường tương đối thấp.
• Thương hiệu/doanh nghiệp mới có thể dễ dàng tham gia vào một thị trường sản phẩm nào đó. Bằng cách phát triển sản phẩm mới hoặc mua lại doanh nghiệp hiện có.
• Các công ty cũng có thể dễ dàng rời khỏi thị trường nếu không hiệu quả hoặc lợi nhuận thấp.

4. Có quyền lực thị trường:

• Các doanh nghiệp có một số quyền lực thị trường do sản phẩm của họ có sự khác biệt nhất định.
• Nhiều thương hiệu có thể đặt giá cao hơn một chút so với chi phí sản xuất. Dù như thế thì vẫn có khách hàng mua sản phẩm.

II. Xem xét các hành vi của doanh nghiệp trong thị trường cạnh tranh độc quyền:

1. Hành vi quyết định sản lượng:

• Thông thường, các doanh nghiệp sẽ sản xuất ở mức sản lượng mà tại đó doanh thu biên.(Marginal Revenue – MR) bằng chi phí biên (Marginal Cost – MC). Điều này đảm bảo rằng doanh nghiệp tối đa hóa lợi nhuận của mình.
• Trong ngắn hạn, một doanh nghiệp có thể thu được lợi nhuận kinh tế. Nếu họ đặt mức giá bán cao hơn tổng chi phí bình quân.(Average Total Cost – ATC) tại mức sản lượng tối ưu (MR = MC).
• Trong dài hạn, nếu các doanh nghiệp trong ngành thu được lợi nhuận kinh tế. Và điều này sẽ thu hút các doanh nghiệp mới tham gia vào thị trường. Sự tham gia này làm tăng sự cạnh tranh, giảm đường cầu đối với mỗi doanh nghiệp đơn lẻ.

2. Hành vi quyết định giá cả:

• Các công ty trong cạnh tranh độc quyền đóng vai trò là người định giá và đặt giá cho hàng hóa và dịch vụ. Các công ty trong cạnh tranh độc quyền có thể tăng hoặc giảm giá mà không gây ra cuộc chiến giá cả.
• Các công ty thường sử dụng các chiến lược tiếp thị và xây dựng thương hiệu riêng biệt để phân biệt sản phẩm của họ. Vì tất cả các sản phẩm có thể phục vụ cùng một mục đích.
• Người tiêu dùng thường không nhận ra sự khác biệt chính xác giữa các sản phẩm hoặc cách xác định mức giá hợp lý. Chính vì thế, các doanh nghiệp sẽ thường đặt giá cao hơn chi phí trung bình một chút để tối đa hóa lợi nhuận.

3. Hành vi phân biệt sản phẩm:

Doanh nghiệp có thể phân biệt sản phẩm của mình để thu hút khách hàng và tăng lợi nhuận. bằng cách thay đổi những yếu tố liên quan đến:

• Thương hiệu
• Kiểu dáng
• Chất lượng
• Dịch vụ khách hàng,

III. Lợi ích và hạn chế của thị trường cạnh tranh độc quyền:

1. Lợi ích

• Có cạnh tranh sẽ có sự nâng cấp và cải tiến. Cạnh tranh độc quyền khuyến khích đổi mới doanh nghiệp. Khi có nhiều doanh nghiệp tham gia vào đường đua sản xuất, họ sẽ không ngừng nâng cấp và cải tiến sản phẩm của mình. Họ luôn phải đổi mới sản phẩm, dịch vụ và chiến lược marketing để thu hút khách hàng và cạnh tranh với các đối thủ khác.

• Người tiêu dùng có thêm nhiều sự lựa chọn về hàng hóa. Bởi các doanh nghiệp sẽ mang đến rất nhiều sản phẩm đa dạng để đáp ứng đa tệp người dùng. Chất lượng của sản phẩm cũng sẽ có tính đồng đều hơn.

• Bên cạnh đó, khách hàng sẽ được mua hàng với mức giá ổn định và phải chăng hơn. Bởi các doanh nghiệp phải cạnh tranh về giá cả rất khốc liệt. Để họ có thể thu hút khách hàng, từ đó giúp chó mức giá của các sản phẩm luôn ở mức hợp lý. Mặt khác, do số lượng doanh nghiêp/công ty tham dự “đường đua dành thị phần” khá lớn. Mỗi công ty chỉ giữ một thị phần nhỏ và không thể tác động đến giá sản phẩm. Do đó, khó thể có sự thông đồng thao túng giá cả giữa các công ty.

2. Hạn chế

• Với cạnh tranh độc quyền, khi có quá nhiều đối thủ cạnh tranh cùng hoạt động. Điều này làm hạn chế khả năng tiếp cận nền kinh tế theo quy mô lớn. Và họ cũng sẽ không đạt được hiệu quả kinh tế do quy mô sản xuất nhỏ.
• Nhiều công ty đầu tư vốn cho mảng tiếp thị, marketing quá nhiều để khách hàng có thể chú ý và phân biệt sản phẩm. Việc này có thể dẫn đến sự lãng phí về tài nguyên. Và có thể ảnh hưởng đến chất lượng cốt lõi của sản phẩm. Nói nôm na là, nếu chỉ chăm chăm đầu tư quảng cáo lung linh. Họ có thể cắt xén bớt những phần khác, làm giảm chất lượng của sản phẩm.
• Nếu có một công ty chiếm lĩnh được phần lớn thị phần, họ có thể thao túng giá cả. Vì đã có một số quyền lực thị trường, họ có thể nâng giá cao hơn so với chi phí sản xuất. Kết quả là người mua hàng phải trả nhiều tiền hơn để mua sản phẩm.
• Mặt khác, nếu trên thị trường có quá nhiều sản phẩm, hàng hóa. Và việc có quá nhiều sự lựa chọn sẽ khiến người tiêu dùng bối rối. Họ phải có khả năng xem xét, sàng lọc trước khi mua sắm hàng hóa.

IV. Một số ví dụ về thị trường cạnh tranh độc quyền:

Các ví dụ về thị trường cạnh tranh độc quyền nhiều vô kể. Hầu như lĩnh vực nào cũng có, các sản phẩm đều có những “cái tên quen thuộc” với người tiêu dùng. Mỗi thương hiệu lại có những đặc điểm riêng về hương vị, công dụng, giá cả,…Đối với mặt hàng về công nghệ, mỗi hãng có những dòng sản phẩm với thiết kế, tính năng, giá cả khác nhau. Dưới đây là một vài ví dụ về cạnh tranh độc quyền:

a) Thị trường bỉm em bé:

• Pampers
• Huggies
• Merries
• Moony
• Bobby
• Goon

b) Thị trường điện thoại di động:

• Apple
• Samsung
• Xiaomi
• Vivo
• Oppo
• Huawei

c) Thị trường sách:

• Công ty sách Nhã Nam
• Công ty sách Đông A
• Công ty sách Bách Việt
• Nhà xuất bản Trẻ
• Nhà xuất bản Kim Đồng
• Nhà xuất bản Tri thức Trẻ

Trên đây chỉ là một vài ví dụ đơn giản về cạnh tranh độc quyền. Bạn có thể tìm thêm được rất nhiều ví dụ của cạnh tranh độc quyền trong đời sống hằng ngày.

Phần kết

Cạnh tranh độc quyền là một cấu trúc thị trường phổ biến trong nền kinh tế thị trường. Nó mang lại nhiều lợi ích cho người tiêu dùng. Tuy vậy, nó cũng có một số hạn chế nhất định. Bạn có thể tìm kiếm thêm các thông tin liên quan tại Website của Andrews University!

V. Học MBA online tại Andrews University

• Nếu bạn đang phân vân chưa biết nên lựa chọn học Thạc sĩ quản trị kinh doanh MBA ở đâu thì có thể cân nhắc Đại học Andrew Univesity. Trường đang có chương trinh liên kết tuyển sinh với Andrews University Việt Nam.
• Chương trình Thạc sĩ Quản trị Kinh doanh – ĐH Andrews (MBA Andrews) là chương trình đào tạo liên kết giữa Đại học Andrews, Hoa Kỳ và Đại học Quốc tế – ĐHQG Tp.HCM và Viện Quản trị Kinh Doanh – ĐH Kinh tế Quốc dân. 

Trường đại học Andrews University thành lập vào năm 1874, tại bang Michigan, Hoa Kỳ. Đây là một trong những trường đại học lâu đời nhất nước Mỹ. 

Các kiểm định của Đại học Andrews University

• Trường được IACBE (International Assembly for Collegiate Business Education). Là Hiệp hội Quốc tế các Trương Đại học đào tạo ngành Kinh doanh tại Mỹ công nhận và kiểm định chất lượng.
• Trường đạt kiểm định vàng của HLCNCA (The Higher Learning Commission of North Central Association). Là Ủy ban kiểm định Đại học và sau Đại học vùng Trung Bắc Hoa Kỳ trực thuộc hội đồng kiểm định bậc cao (CHEA) và Bộ Giáo dục Hoa Kỳ (USDE).

Thông tin khóa học:

Đọc thêm các bài viết khác tại đây: 

• Tiếp thị tập trung đối tượng ABM là gì?
• Học thạc sĩ quản trị kinh doanh MBA ở đâu?
• Ngành hàng tiêu dùng nhanh (FMCG) và xu hướng tiêu dùng trong kinh doanh
• Tăng trưởng doanh thu và Tối đa hóa lợi nhuận cho Doanh nghiệp ra sao?
• Cách làm Affiliate Marketing hiệu quả trên Tiktok
• 5 cách marketing bán hàng online hiệu quả dành cho bạn
• Lợi thế của doanh nghiệp khi trở thành công ty niêm yết là gì?
• Al Trí tuệ nhân tạo giúp ích cho Marketing như thế nào?
• Cách làm affiliate marketing hiệu quả trên shopee
  
• Mô hình SMART là gì? Cách biến mục tiêu của bạn thành hiện thực